Atölye 2011 kışında Cihangir'de, tek tezgâhla ve tek siparişle açıldı. Bugün aynı sokakta, aynı ölçekte çalışıyoruz.
Kuruluş 2011 · 147 teslim edilmiş halı · Aylık en fazla iki yeni defterAtölyenin ilk siparişi 2011 Aralık ayında, bir mimarın kendi evi için ısmarladığı 140 × 200 cm'lik bir Gördes halıydı. On dört ay sürdü ve bittiğinde defterin ilk sayfası doldu. O defter hâlâ rafta duruyor; bugün 149. sayfadayız.
Aradan geçen on beş yılda kapasiteyi üç kez artırma teklifi aldık. Üçünü de reddettik. Sebep romantik değil, teknik: bir usta aynı anda en fazla iki tezgâhı gerçekten kontrol edebilir. Üçüncü tezgâh eklendiğinde sıra sıkılığındaki sapma büyür, halı yıkamada eşit gerilmez ve kenarlarda dalga oluşur.
Aylık altı-sekiz sipariş kabul eden bir yer değiliz; aylık iki defter açıyoruz ve çoğu ay birini bile açmıyoruz.
Boyahane atölyenin arkasındaki avluda. Üç bakır kazan, bir indigo küpü ve boya defterleri orada. Kök boya çalışan yerlerin çoğu boyayı dışarıdan alır; biz almıyoruz, çünkü tonu bir daha tutturmak istediğimizde elimizde reçete olması gerekiyor.
2019'da Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın geleneksel el sanatları envanter çalışmasına Batı Anadolu düğüm kayıtlarıyla katkı verdik. 2023'te İstanbul Tasarım Bienali kapsamındaki "Yavaş Malzeme" sergisinde iki tezgâh ve bir boya defteri sergilendi. Ödül peşinde koşmuyoruz; kayıt tutmayı önemsiyoruz.
Atölyede dört kişi çalışıyoruz. Her halının arkasına dokuyan kişinin adı işlenir.
Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Geleneksel Türk Sanatları mezunu. Mezuniyetten sonra altı yıl Batı Anadolu'da köy tezgâhlarında desen kaydı çalışmalarına katıldı; arşivdeki 143 desen taramasının çoğu bu dönemden. 2011'de atölyeyi kurdu. Ölçüm, desen çizimi ve müşteri defterlerinden kendisi sorumlu. Bir halının bordür kalınlığına karar verirken mekânın süpürgeliğine bakar — "halı, odanın en alt çizgisiyle konuşur" der.
Uşak doğumlu, on bir yaşında köyde tezgâh başına oturdu, 31 yıldır dokuyor. Atölyeye 2013'te katıldı. Simetrik düğümde atölyedeki en yüksek günlük ortalamaya sahip: 7.400 düğüm. Gevşek düğümü tarağın sesinden bulmasıyla tanınır; yeni gelen dokumacılara sıra kontrolünü de o öğretir. Yolluk ve merdiven sahanlığı gibi dar en'li işleri özellikle üstlenir.
Isparta Uygulamalı Bilimler'de halıcılık programını bitirdi, 12 yıldır tezgâh başında, atölyede 2018'den beri. Asimetrik düğümde ince kıvrımlı bitkisel desenler üzerine çalışıyor; arşivdeki № 131 ve № 144 kayıtlı halıların dokumacısı. Renk geçişlerinde iki boya partisini iç içe geçirerek sert bant oluşmasını engelleyen tekniği atölyede standart hale getirdi.
18 yıldır kök boya ile çalışıyor, atölyeye 2015'te katıldı. İndigo küpünün bakımı, kökboya ve cehre kaynatma partileri, mordan oranları ondan sorulur. Her partinin su sertliğini ve hava sıcaklığını deftere kaydeder — bu kayıtlar sayesinde 2016'da yapılmış bir kırmızıyı bugün ±%3 sapmayla tekrar üretebiliyoruz. Yıkama ve gerdirme aşamasını da yürütür.
240 × 310 cm Gördes'i toplantı odamız için ısmarladık, on üç ay sürdü. Beklemeye değdi diyeceğim ama asıl beğendiğim altı haftada bir gelen raporlardı: kaç düğüm atıldı, kaç santim yükseldi, ne zaman biter. Bir üretim sürecinin bu kadar şeffaf anlatıldığını görmemiştim. Tek eksik, kurulum günü asansör ölçüsünü önceden sormamış olmaları — halıyı merdivenden çıkardık.
19. yüzyıl bir Batı Anadolu seccadesinin yanına asmak üzere eş ölçüde çağdaş bir parça istedim. Ceviz kabuğu tonunu tutturmaları için üç numune turu gerekti ve hiç itiraz etmediler. Halının arkasındaki tarih aralığı ve düğüm sayısı işlemesi, koleksiyon açısından tek başına değerli.
Galeri girişimiz gün boyu güney ışığı alıyor; her halı iki yılda soluyordu. Boyasız yün önerisi bizden gelmedi, onlardan geldi — üç doğal tonla dokudular. On dört ay sonra ilk günkü gibi duruyor. Ayrıca beş yıllık ücretsiz kontrol sözünü hatırlatan da onlar oldu, biz unutmuştuk. Şunu da yazayım: bekleme listesine girerken verilen tarih iki hafta kaydı, önceden haber verdiler.
Uzun süreli üretimde koşulların baştan yazılı olması iki tarafı da korur. Aşağıdaki kademeler sipariş sözleşmesinin ekidir.
| Aşama | İade oranı | Açıklama |
|---|---|---|
| Desen onayından önce | %100 | Ön ödeme tamamen iade edilir, bedel alınmaz |
| Desen onaylı, tezgâh kurulmadı (30+ gün) | %70 | Desen ve numune emeği (%30) kesilir |
| Tezgâh kuruldu, dokuma başlamadı | %55 | Ayrılan ve boyanan yün bedeli düşülür |
| Dokuma sürüyor | Kalan bakiye | O güne dek dokunan kısmın maliyeti düşülür |
| Teslim edildi | — | Kişiye özel üretim; ayıplı mal hükümleri saklıdır |
Tabloyu yana kaydırın →
Mücbir sebep: yangın, sel, deprem, elektrik kesintisi kaynaklı boyahane arızası ve usta hastalığı hallerinde teslim tarihi cezasız ötelenir; gecikme yazılı olarak ve yeni tahmini tarihle bildirilir. Bu hallerde alıcı isterse sözleşmeyi bulunduğu kademedeki iade oranıyla feshedebilir.
Salı ve perşembe günleri randevuyla ziyarete açığız. Numune kartelası, boya defterleri ve o an tezgâhta olan işler gösterilir.
